Ảnh minh họa: coyot / PixabayNhiều chị em hỏi Khoa Healthy rằng uống collagen có phải cách duy nhất để da giữ được độ đàn hồi không. Câu hỏi này dễ hiểu, vì quảng cáo collagen xuất hiện ở khắp nơi. Thực ra, cơ thể bạn vẫn tự tạo collagen mỗi ngày từ chính bữa ăn, và nhiều thói quen hằng ngày ảnh hưởng tới quá trình đó.
Câu trả lời ngắn là cơ thể tạo collagen từ các axit amin lấy từ protein, với sự tham gia của vitamin C và một số khoáng chất. Ánh nắng và thói quen sinh hoạt cũng ảnh hưởng tới lượng collagen ở da. Bài này giải thích quá trình đó bằng lời dễ hiểu để bạn biết mình nên chú ý điều gì.
Tóm tắt nhanh
- Cơ thể tự tạo collagen mỗi ngày từ axit amin lấy từ protein trong bữa ăn.
- Vitamin C cần cho các enzym giúp chuỗi collagen xoắn lại chắc chắn; đồng và kẽm cũng tham gia.
- Theo WHO, tiếp xúc nhiều với tia cực tím làm da lão hóa sớm, nên che nắng là thói quen quan trọng.
1. Collagen là gì và nằm ở đâu trong cơ thể?
Collagen là một loại protein cấu trúc, đóng vai trò như bộ khung giữ cho da, gân, sụn và xương chắc và có độ đàn hồi. Ở da, collagen nằm ở lớp trung bì, bên dưới lớp biểu bì mà bạn nhìn thấy. Khi lượng collagen ở lớp này giảm, da dễ mỏng đi và kém săn chắc hơn.
Điều này có nghĩa là làn da khỏe không chỉ phụ thuộc vào thứ bạn bôi lên bề mặt. Phần nâng đỡ bên dưới da được xây từ chính dưỡng chất bạn ăn vào mỗi ngày.
2. Cơ thể tạo collagen từ đâu?
Cơ thể tạo collagen từ các axit amin, chủ yếu là glycine, proline và lysine, lấy từ protein trong thịt, cá, trứng, sữa và các loại đậu. Các tế bào ở lớp trung bì, gọi là nguyên bào sợi, ghép các axit amin này thành chuỗi collagen. Nếu bữa ăn thiếu protein kéo dài, cơ thể có ít nguyên liệu hơn để làm việc này.
Vì vậy, bạn nên có một nguồn protein trong mỗi bữa chính. Một quả trứng buổi sáng, một phần cá hoặc thịt bữa trưa và đậu phụ bữa tối đã là cách đơn giản để giữ đủ nguyên liệu.
3. Vitamin C và khoáng chất tham gia thế nào?
Vitamin C cần cho hai enzym giúp chuỗi collagen xoắn lại chắc chắn. Một bài tổng quan đăng trên tạp chí Nutrients năm 2017 về vai trò của vitamin C với làn da cho biết thiếu vitamin C làm quá trình tạo collagen bị ảnh hưởng. Đó là lý do vitamin C thường được nhắc cùng collagen.
Đồng và kẽm cũng tham gia vào các enzym liên quan tới việc tạo và liên kết sợi collagen. Bạn có thể lấy đủ các khoáng chất này từ hải sản, thịt, các loại hạt và đậu. Nếu muốn biết mình cần bao nhiêu vitamin C theo tuổi, bạn có thể đọc bài nhu cầu vitamin C theo tuổi.
4. Thói quen nào làm collagen ở da giảm nhanh?
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, tiếp xúc nhiều với tia cực tím làm da lão hóa sớm, và đây là một trong những nguyên nhân chính khiến da xuống cấp theo thời gian. Bạn nên che chắn khi ra nắng, nhất là vào buổi trưa khi chỉ số tia cực tím cao. Hút thuốc và thức khuya thường xuyên cũng không tốt cho làn da.
Collagen trong cơ thể giảm dần theo tuổi, đó là quá trình tự nhiên. Điều bạn làm được là ăn đủ protein và rau quả, che nắng đều đặn và ngủ đủ giấc. Nếu bạn cân nhắc dùng thêm sản phẩm bổ sung, bạn nên đọc kỹ nhãn và giấy tờ của sản phẩm như hướng dẫn trong mục Đọc nhãn và giấy tờ.
Câu hỏi thường gặp
Không uống collagen thì cơ thể có tự tạo collagen không?
Có. Cơ thể tự tạo collagen mỗi ngày từ axit amin trong protein của bữa ăn, với sự tham gia của vitamin C và một số khoáng chất.
Ăn gì để cơ thể có nguyên liệu tạo collagen?
Bạn nên ăn đủ protein từ thịt, cá, trứng, sữa, đậu, kèm rau quả giàu vitamin C như ổi, cam, bưởi và ớt chuông.
Vì sao collagen hay được nhắc cùng vitamin C?
Vitamin C cần cho các enzym giúp chuỗi collagen xoắn lại chắc chắn, nên thiếu vitamin C làm quá trình tạo collagen bị ảnh hưởng.
Ra nắng nhiều có ảnh hưởng tới da không?
Theo WHO, tiếp xúc nhiều với tia cực tím làm da lão hóa sớm. Bạn nên che chắn khi ra nắng, nhất là buổi trưa.
Nguồn tham khảo
- Pullar JM, Carr AC, Vissers MCM. The Roles of Vitamin C in Skin Health. Nutrients 2017 (PubMed 28805671)
- WHO. Ultraviolet radiation, Fact sheet
Ban biên tập Khoa Healthy
Bài được soát theo ba tiêu chí: số liệu có nguồn, không hứa chữa bệnh, câu chữ dễ hiểu. Xem cách làm bài.
Nội dung mang tính thông tin chung, không thay cho tư vấn y khoa. Khi có triệu chứng bất thường hoặc đang dùng thuốc, bạn nên hỏi bác sĩ.
